1.1. Duurzaamheid
1.2. Natuur-recreatieve ontwikkeling
1.3. Afval: verwerking en bestrijding milieuoverlast
1.4. AWACS
1.5. Verkeersstructuur
1.6. Veiligheid: veiligheid in de openbare ruimte en het privédomein
2.1. Werkgelegenheid
2.2. Leefbaarheid
2.3. Zorg: gezondheids- en sociale zorg
2.4. Onderwijs en jeugd- en jongerenbeleid
2.5. Ouderenbeleid
2.6. Verenigingen en cultuur
3.1. De gemeentelijke organisatie
3.2. Gemeentelijke samenwerking
PRO is een lokaal platform voor inwoners van Onderbanken met vooruitstrevende en vernieuwende ideeën om samen aan de toekomst te bouwen. Dit platform herkent zich in opvattingen van de landelijke politieke partijen PvdA, Groen Links, D’66 en SP.
Het beginselprogramma van PRO staat voor vernieuwing en ontwikkeling, vooruitstrevendheid, sociale betrokkenheid, openheid en respect voor ieders culturele achtergrond.
Centrale uitgangspunten zijn:
-- mensen een sociale en veilige leefomgeving bieden,
-- samen met de inwoners bouwen aan een duurzame en een sociaal verantwoorde samenleving,
-- het groene karakter van Onderbanken is uitgangspunt en motor voor ontwikkeling.
PRO Verbindt!
Met de titel “PRO verbindt” willen we uitdrukken dat we in dialoog met mensen en ontwikkelingen in de maatschappij en met gevoel voor maatschappelijke verhoudingen, politiek bedrijven. In concreto richten we ons op verbindingen als: solidariteit tussen draagkrachtigen en minder draagkrachtigen; samengaan van mens en milieu; betrekken van burgers bij het oplossen van locale problemen; regionale samenwerking en integratie van onderwijs-, sport- en welzijnsvoorzieningen.
PRO: het progressieve alternatief!
De afgelopen periode heeft PRO veel beleid gerealiseerd dat in het programma 2006-2010
“PRO voelt wat er leeft” stond beschreven. In het coalitieakkoord en het daarvan afgeleide collegeprogramma was duidelijk zichtbaar dat deelname van PRO in een coalitie leidt tot een progressief beleid. Daarom biedt PRO een progressief alternatief dat goed realiseerbaar is. Vanuit deze ervaring wil PRO de volgende periode weer deelnemen aan een coalitie die openstaat en oog heeft voor een vooruitstrevende aanpak van de ontwikkelingen in de maatschappij.
PRO handelt vanuit het besef dat ook onze kinderen en kleinkinderen moeten kunnen leven in een natuurlijke omgeving. Gezien de grote dreiging van het klimaatprobleem is een van de meest urgente opgaven van de samenleving het terugdringen van de CO2-uitstoot. Dat kan met name door terugdringing van het energiegebruik door de gemeente zelf, haar inwoners en bedrijven en instellingen die in de regio actief zijn. Duurzaamheid is ook gebaat met energieneutraal bouwen en produceren, zorgvuldig omgaan met natuurlijke hulpbronnen en hergebruik van materialen. Maar ook een ecologische landbouw en veeteelt kunnen er een belangrijke bijdrage aan leveren.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Een concreet voorbeeld van duurzaamheid is het project “Cradle to Cradle met algen’
Algen zijn de verzinnebeelding van het sterk in opkomst zijnde concept Cradle to Cradle. Deze kijk op duurzaam produceren is geïntroduceerd door William McDonough en Michael Braungart. Uitgangspunt is dat afval niet bestaat: als een product ‘op’ is, moet het niet weggegooid worden, maar bron zijn voor een nieuw product. Van ‘wieg tot wieg’, in plaats van ‘wieg tot graf’. Algen zetten afval om in producten die opnieuw gebruikt kunnen worden.
Het proces levert meer energie op dan erin gestopt hoeft te worden. Elke gemeente kan zo uit het eigen rioolwater ongeveer 20 procent van zijn eigen energiebehoefte produceren. En bedrijven of boeren die moeten betalen om van hun biologisch afbreekbare afval af te komen, krijgen nu een extra inkomstenbron.
1.2. Natuur-recreatieve ontwikkeling
PRO stelt het groene karakter van onze gemeente centraal. Onderbanken is een buffer tussen de stedelijke gebieden van de Westelijke Mijnstreek en Parkstad Limburg, waar de inwoner en recreant kan genieten van bossen en uitgestrekte landerijen.
Het behoud en de verbetering van het groene karakter wordt samen met alle op dit gebied actieve organisaties en instellingen, zoals het IVN, Natuurmomenten, het waterschap Roer en Overmaas, WBL, milieunetwerken en IKL, vormgegeven.
Door het groene karakter leent onze gemeente zich niet voor industriële activiteiten. Ambachtelijke en dienstverlenende bedrijvigheid met een beperkte omvang is uiteraard welkom. De ontwikkelingen op dit gebied worden aangestuurd door de nota’s over de toeristisch-recreatieve ontwikkeling van Onderbanken en het Natuur- en Recreatief Ontwikkelingsplan Gangelt-Onderbanken (NROP). Met sleutelfiguren op het terrein van toerisme en recreatie zal overlegd worden.A
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
1.3. Afval: verwerking en bestrijden milieuoverlast
Het afvalbeleid van PRO is gericht op het betaalbaar aanbieden van huishoudelijk afval en het terugdringen van de hoeveelheid aangeboden afval. De burgers van Onderbanken hebben goed meegewerkt aan het apart aanbieden van afval. De gemeente zal ook haar verantwoordelijkheid bij het terugdringen van de hoeveelheid afval moeten nemen. Campagnes gericht op scheiding en vermindering van afval kunnen rekenen op actieve ondersteuning. De vervuilde grond in Onderbanken is geïnventariseerd. Bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zal rekening gehouden moeten worden met de bevindingen van deze inventarisatie.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Al sinds 1994 is PRO vóór sluiting van de AWACS-basis. Door sluiting van de basis worden de belastende gezondheids- en veiligheidsrisico’s teruggebracht tot nul. PRO is zich er van bewust dat tot sluiten van de basis niet op gemeentelijk niveau besloten wordt, maar binnen NAVO-verband. Om deze reden zullen we onze stem moeten laten horen bij en ons (maximaal) moeten inspannen om door te dringen tot allerlei organisaties en politieke geledingen die hierover meespreken en/of beslissen.
We zullen aandacht moeten blijven vragen voor en alert moeten blijven op de ontwikkelingen die zich hier voordoen. Tevens is het van groot belang dat we contacten onderhouden met betrokken en gelijkdenkende partijen om samen de noodzaak van sluiting of verplaatsing van de basis duidelijk te kunnen maken.
Op de korte termijn zullen we bij het parlement en de regering pleiten voor geluidsarme motoren, het verlengen van de startbaan en het verminderen van vliegbewegingen. De invloed van overmatige geluidshinder en ingeademde fijnstof op de gezondheid van onze inwoners blijven we onder de aandacht brengen bij de minister van VROM, de minister van Defensie en het parlement. Hen zullen we blijven vragen om hier hun verantwoordelijkheid te nemen.
De conclusies van de GGD, met name dat er geen verband bestaat tussen bepaalde uitlaatstoffen van de AWACS-vliegtuigen en de gezondheidssituatie, worden niet in volle breedte onderschreven. De werkgroep die dit onderzoek heeft begeleid heeft al gewezen op de noodzaak van een periodieke herhaling van dit onderzoek.
Binnen de raad willen we pleiten voor (behoud van) een AWACS-budget. Dit om activiteiten, onderzoeken en procedures uit te kunnen voeren ter bestrijding van de AWACS-overlast.
PRO wil proberen om verlies van arbeidsplaatsen door middel van het zoeken naar alternatieven voor de basis zoveel mogelijk te beperken.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Wij onderschrijven het belang van een goede verkeersstructuur en ontsluiting voor de regio Parkstad Limburg en daarmee voor de gemeente Onderbanken. De buitenring levert een belangrijke bijdrage aan een betere balans tussen bereikbaarheid, economische ontwikkeling en leefbaarheid. De regionale verbindingsweg biedt groeikansen voor bedrijvigheid en toerisme. Tegelijk zal de leefbaarheid in Parkstad verbeteren: minder milieubelastend verkeer in de woonbuurten, grotere verkeersveiligheid.
Aan de andere kant zal een dergelijke nieuwe weg zelf invloed uitoefenen op de kwaliteit van de leefomgeving: concentratie van geluid en fijnstof. In Onderbanken zal deze situatie zich vooral voordoen in een gedeelte van Merkelbeek en bij de Kattekoelen. PRO wil ervoor zorgen dat daar adequate maatregelen worden genomen. Te denken valt aan geluidsarm asfalt en geluidswallen. Tevens zullen we ervoor blijven pleiten dat wanneer uit onderzoek blijkt dat de maximaal toegestane decibel wordt overschreden er geen uitzonderingsbepalingen worden toegestaan.
Helaas is het onvermijdelijk dat het aanleggen van de buitenring Parkstad Limburg gepaard gaat met enige aantasting van het landschap. De buitenring wordt zo ‘natuurlijk’ mogelijk ingepast in het landschap. Waar dat kan, worden schadelijke effecten voor de natuur vermeden of met speciale maatregelen verzacht. De resultaten van de MER (milieueffectrapportage) zullen hier bepalend zijn.
De toename van de verkeersdrukte op de N274 zal kritisch gevolgd worden.
Het toenemende autoverkeer staat op gespannen voet met het behoud van het groene karakter van Onderbanken. Onze kernen en de verbindingswegen tussen de kernen zijn niet ingericht op een toename van het gemotoriseerd verkeer. Nieuw te nemen verkeersmaatregelen moeten gericht zijn op het verder terugdringen van het doorgaande verkeer en het creëren van een veilige infrastructuur voor het bestemmingsverkeer. Deze hebben met name betrekking op de aanpassing en herinrichting van wegprofielen voor 30km-zones en het verbeteren van de positie van de meest kwetsbare weggebruikers, namelijk de fietsers en voetgangers. Bij de te nemen verkeersmaatregelen zullen de belanghebbenden structureel en actief worden betrokken.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
1.6. Veiligheid: veiligheid in de openbare ruimte en in het privédomein
Veiligheid heeft op de eerste plaats te maken met handhaving van regelgeving die het veilig gebruik van openbare ruimtes garandeert. Te denken valt aan de brandveiligheid in cafés, jeugdhonken en buurthuizen of aan het ongestoord 's avonds over straat kunnen gaan. Daarnaast heeft veiligheid ook te maken met bescherming van het privédomein. Dit betekent: zo veel mogelijk voorkomen van diefstal, inbraak, vernieling en allerlei vormen van (ook huiselijk) geweld. De objectieve politiecijfers op deze terreinen zijn voor Onderbanken niet alarmerend. Echter er is ook een veiligheidsaspect dat veel minder grijpbaar is, namelijk het gevoel van onveiligheid. Hier zijn de cijfers minder positief. Deze subjectieve onveiligheid zou wellicht verbeterd kunnen worden door het verhogen van de weerbaarheid van de burger en meer herkenbaar blauw op straat.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Wat betreft het bevorderen van werkgelegenheid en economische ontwikkeling heeft de gemeente een stimulerende rol. PRO is er van overtuigd dat ook een kleine groengemeente als Onderbanken hierin de nodige resultaten kan boeken. Met name kan dit gebeuren door het uitvoeren van de toeristisch-recreatieve toekomstvisie, waarin aandacht is voor verblijf- en horecadoeleinden. Het openmaken van de Rode Beek moet leiden tot heroverwegen van de bestemmingen in dit gebied.
Voorts dient de gemeente als werkgever zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om meer kwetsbare groepen, alsook een goede uitvoering te geven aan de regelingen die er toe dienen om inactieven in het arbeidsproces in te schakelen.
Toch zullen de belangrijkste beslissingen m.b.t. werkgelegenheid op Parkstad-niveau genomen worden. Onderbanken draagt in evenredigheid bij aan het ontwikkelen van werkgelegenheid op Parkstad-niveau. Ook participeren we aan de regiobranding, die erop gericht is Zuid-Limburg als vestigingsklimaat voor goed opgeleide werknemers te promoten.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Als over leefbaarheid gesproken wordt heeft men het meestal over het aantal voorzieningen en het niveau van de voorzieningen vooral in kleine kernen. In de jaren zeventig en tachtig jaren van de vorige eeuw waren in de meeste kernen van Onderbanken diverse particuliere (kruidenier, bakker, horeca enzovoort), semioverheid- (postkantoor) en overheidsvoorzieningen (gemeentehuis, dorpshuizen, scholen) aanwezig. Het betaalbaar houden van de toenemende levensstandaard werd vooral gezocht in toename van productiviteit en de daarmee gepaard gaande schaalvergroting van de productie-eenheden. Het gevolg hiervan was het verminderen (in kleine kernen het verdwijnen) van allerlei particuliere voorzieningen (bakker, kruidenier, groenteboer, bank enz.). De toenemende mobiliteit van de mensen heeft e.e.a. nog versneld.
De voorzieningen die door de gemeente in stand worden gehouden komen in de jaren negentig jaren eveneens onder druk. Door bezuinigingen gedreven worden de gemeenschapshuizen, tenniscomplexen, gymzaal en zwembad geprivatiseerd. Aan de sportcomplexen van de voetbalverenigingen wordt uitsluitend het noodzakelijke onderhoud verricht, de rest moet door de vrijwilligers zelf worden gedaan (keuze van gemeente en vereniging).
Al deze ontwikkelingen hebben ertoe bijgedragen dat er steeds minder voorzieningen in de kernen aanwezig zijn en de voorzieningen die er nog zijn in kwaliteit achteruit zijn gehold. In deze eeuw lijkt er een kentering te komen in het denken. Het ‘meer voor minder geld’ heeft plaats gemaakt voor ‘meer kwaliteit mag ook wat kosten’. In de kleine kernen ontstaan hier en daar particuliere initiatieven voor het op kleine schaal verhandelen van producten met hoge kwaliteit (de boerderijwinkel, de dorpsbrouwerij) en dienstverlening in een rustige en landschappelijke omgeving (de tandarts, kapper) inspelend op de mobiliteit van de stadsbewoner. Initiatieven met economisch draagvlak kunnen dus ook ontstaan in kleine kernen. Economisch draagvlak dat niet per se (of juist niet) in de kern zelf hoeft te liggen.
Voldoende draagvlak moet uitgangspunt zijn voor leefbaarheid in Onderbanken ook voor voorzieningen waarbij een rol is weggelegd voor de gemeente. In dit geval gaat het niet alleen om economisch draagvlak maar ook om maatschappelijk draagvlak. In de visie van PRO zijn het primair de burgers en de plaatselijke organisaties, die de leefbaarheid kunnen verbeteren. Door hun inspanningen per kern te bundelen, kan op structurele wijze worden gewerkt aan het behoud en het vergroten van de leefbaarheid.
De krimp in Onderbanken dwingt ons om het draagvlak voor voorzieningen te bezien op de schaal van Onderbanken. Kwalitatief hoogwaardige voorzieningen kunnen we niet meer garanderen voor iedere kern omdat het financieel- en maatschappelijk draagvlak (leden, vrijwilligers) ontbreekt. Voorzieningen met voldoende financieel- en maatschappelijk draagvlak op langere termijn kunnen rekenen op ondersteuning van de lokale overheid. Daar waar het niet meer mogelijk is de voorzieningen in alle kernen overeind te houden, zullen we inzetten op een optimale ontsluiting met het openbaar vervoer, in stand houden van de belbus en organiseren van schoolvervoer voor de leerlingen van het basisonderwijs.
Actiepunten die PRO in deze periode wil gaan uitvoeren zijn:
2.3. Zorg: gezondheids- en sociale zorg
PRO wil dat alle mensen kwaliteit van leven ervaren. Dat is een maatschappelijke verplichting. Een samenhangend netwerk van sociale zorg en gezondheidszorg is hiervoor van wezenlijk belang. PRO vindt dat zorg dicht bij mensen moet plaatsvinden en van goede kwaliteit moet zijn. Zorg bestaat uit een breed scala van informele zorg tot specialistische zorg. Een sterk stelsel van laagdrempelige woon-, zorg- en welzijnsdiensten maakt het mogelijk dat mensen langer thuis kunnen wonen. Mantelzorg en de informele zorg moeten worden ondersteund. Een goed zorgsysteem begint met voorzieningen en een programma om mensen in eerste instantie buiten de officiële zorg te houden.
De gezondheidszorg wordt - ook voor de gemeente - een steeds belangrijker thema. De druk op deze sector neemt toe door vergrijzing en het feit dat voorzieningen, zoals ziekenhuizen, steeds meer worden geconcentreerd. In Onderbanken spelen bovendien de gevolgen van de aanwezigheid van AWACS (zie daar).
Naast aandacht voor de gezondheidszorg voor de mens is het ook van belang te denken aan het welzijn van het dier. Hiervoor ontwikkelen we een dierenwelzijnsbeleid.
In tijden van globalisering en economische crisis kan de solidariteit tussen mensen onder druk komen te staan. Pro Onderbanken staat juist in deze tijden voor een solidaire samenleving. Ondanks de economische crisis is Nederland relatief nog steeds een rijk land. In een dergelijk land is het voortbestaan en verdiepen van armoede een niet te accepteren situatie. De armoede moet Nederland uit, om te beginnen in Onderbanken Op het terrein van de sociale zorg zijn belangrijke programmapunten voor PRO het bevorderen van sociale activering en participatie, het doorstromen naar de arbeidsmarkt en het bestrijden van armoede. De sociale zorg strekt zich ook uit tot de opvang van asielzoekers, drugsverslaafden en ex-psychiatrische patiënten. Het minimabeleid dient niet te worden aangetast. Met name het streven om structureel zoveel mogelijk mensen uit de bijstand te laten stromen zal een extra inspanning vergen.
Actiepunten die PRO in deze periode wil gaan uitvoeren zijn:
2.4. Onderwijs en jeugd- en jongeren beleid
Het grote project waar we komende jaren aan gaan werken zijn de brede maatschappelijke voorzieningen gecombineerd met sportaccommodaties. Een project dat onderwijs-, sport-, en welzijnsvoorzieningen voor de lange termijn op een kwalitatief hoog niveau wil brengen en wil garanderen voor de toekomst. Het gaat om veel: brede school, locaties voor bibliotheek, sportvoorzieningen, kinderopvang, jeugd- en jongerenwerk, wonen etc. Dit alles ook met de bedoeling om de leefbaarheid van Onderbanken te ondersteunen.
We hebben gekozen voor twee BMV’s, een te Merkelbeek en een te Schinveld. Hierbij moeten we durven zeggen dat de financiële realiseerbaarheid allerminst zeker is. Sommigen denken dat een derde BMV in het veld tussen Bingelrade en Jabeek mogelijk is. Dit is volgens PRO financieel onhaalbaar en volledig in strijd met de demografische ontwikkelingen.
Daarnaast is er nog een andere ontwikkeling die hier van belang is. In het kader van de herstructurering van Parkstad (krimp & kans) wordt gekeken naar het aantal scholen en de spreiding daarvan over alle wijken/dorpen van Parkstad.
De bestaande scholen in Jabeek en Bingelrade zullen ondersteund blijven zolang als het bestuur en de ouders overtuigd zijn van de kwaliteit van het aangeboden onderwijs.
Een belangrijk element voor de vorming van het kind is het spelenderwijs in contact komen met kunst en cultuur. Door bezuinigingen zijn scholen genoodzaakt grotendeels hiervan af te zien. PRO zal met de scholen in overleg treden om kunst en cultuuronderwijs structurele aandacht te geven. Te denken valt aan samenwerken met de cultuurscout van Parkstad.
Voor ouders, peuters en kleuters zijn kinderopvang en buitenschoolse opvang bijzonder belangrijke voorzieningen. Indien de vraag naar deze voorzieningen toeneemt, dan zal PRO alle medewerking verlenen voor de uitbreiding daarvan. Dit geldt uiteraard ook voor het peuterspeelzaalwerk.
De budgetten voor onze jeugd en jongeren worden in de komende raadsperiode ontzien in de bezuinigingsronde. In iedere kern dient de jeugd, zolang er draagvlak is, te beschikken over een jeugdhonk en een hangplek. Het voorzieningenniveau zal in goed overleg met de jeugd en jongeren en de betreffende organisaties op een adequaat niveau blijven. Het experiment met de ambulante jongerenwerker wordt vooralsnog voortgezet.
Actiepunten die PRO in deze periode wil gaan uitvoeren zijn:
Kern van het ouderenbeleid van PRO is dat ouderen zolang mogelijk hun eigen leven kunnen vormgeven in de kern waar zij wonen. In alle kernen neemt de gemiddelde leeftijd en daarmee de zogenoemde vergrijzing toe. PRO ervaart de vergrijzing niet overwegend als een probleem, aangezien nogal wat ouderen in toenemende mate mobiel zijn, vaak beschikken over voldoende financiële middelen en een belangrijke rol spelen in het sociale leven in de kern. Er zijn echter ook niet zelfredzame ouderen. In de komende periode wil PRO de problemen van deze ouderen aanpakken en oplossen. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: mobiliteit c.q. vervoersmogelijkheden, woningaanbod c.q. het aanpassen van woningen, serviceverlening voor ouderen en de inschakeling van een sociaal makelaar.
Actiepunten die PRO in deze periode wil gaan uitvoeren zijn:
Ondersteuning van het verenigingsleven is om meerdere redenen van groot belang. Verenigingen bevorderen de sociale cohesie, zijn een leerschool voor hoe om te gaan met elkaar (competitief en coöperatief) en laten de talenten van jong en oud tot ontwikkeling komen. Bij de herijking van het subsidiebeleid zal het voortbestaan van de verenigingen uitgangspunt moeten zijn. Om het voortbestaan van verenigingen te verzekeren zal ook de zelfwerkzaamheid die zij aan de dag leggen worden ondersteund. Verenigingen en organisaties die zich actief inzetten door de uitvoering van specifieke projecten kunnen bijvoorbeeld rekenen op extra financiële ondersteuning.
Onderbanken kan bogen op een rijke culturele geschiedenis. Omwille van de leefbaarheid van de kernen wil PRO de meer traditionele cultuuruitingen op de terreinen muziek, toneel, volkscultuur en dergelijke, zo veel mogelijk behouden en vernieuwingen bevorderen. In de afgelopen decennia hebben ook moderne kunstuitingen vaste voet gekregen in onze gemeente. De rol die deze kunstuitoefening speelt, verdient meer aandacht. Deze vorm van kunst, zoals moderne schilderkunst, kan een positieve bijdrage leveren aan het toeristisch-recreatief aanbod. Naast de actieve kunstbeoefening wordt het belang van het (passief) genieten van kunstuitingen onderstreept.
Doel van het cultuurbeleid is het behoud en de uitbreiding van een gevarieerd aanbod. Zowel niet-professionele als professionele organisaties kunnen een belangrijke bijdrage leveren. Een breed opgezet en toegankelijk cultuurfestival met daarin een goede mengeling van diverse (lokale) cultuurvormen en kunstdisciplines zowel traditioneel als modern past in deze zienswijze. Hierbij kan gedacht worden aan muziek, dans, (straat)theater, cabaret, beeldende kunst, markt, brunch, workshops, etc.
Daarnaast willen we bijzondere aandacht schenken aan cultuureducatie. Bibliotheken zullen een digitaal ontwikkelingsproces ondergaan en in toenemende mate als een ontmoetingsplek gaan fungeren.
Actiepunten die PRO in deze periode wil gaan uitvoeren zijn:
3.1. De gemeentelijke organisatie
PRO is van mening dat een kleine groengemeente zoals Onderbanken, goede dienstverlening en producten moet kunnen leveren aan haar burgers. Op die terreinen die te specialistisch zijn, dient zij samenwerkingsrelaties aan te gaan. Wat betreft algemene diensten, zoals het afhandelen van vergunningen, dient de klantgerichtheid voorop te staan.
De burger betrekt niet alleen dienstverlening en producten van de gemeente, de burger is ook medevormgever van die gemeente. PRO is er van overtuigd dat burgers constructief willen meedenken en meewerken aan het behoud en de verbetering van hun leefomgeving. De communicatie tussen de gemeente en de burger is onvoldoende georganiseerd. Dit heeft een negatieve invloed op de leefbaarheid van de kernen. PRO zal het open en constructief overleg beter gaan organiseren en daarmee de leefbaarheid vergroten. Een belangrijke rol is weggelegd voor de in elke kern actieve organisaties en verenigingen. In aansluiting hierbij zouden buurtbeheerbedrijven opgericht kunnen worden.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
De afgelopen jaren zijn de gevolgen zichtbaar geworden van de vergrijzing en ontgroening. De dalende inwonersaantallen, de hogere gemiddelde leeftijd en het wegtrekken van jongeren voor werk of studie naar andere regio’s in Nederland laten nu ook fysiek in het straatbeeld en bij de voorzieningen lege plaatsen zien. Werd een aantal jaren geleden samenwerking met andere gemeenten en in Parkstad-verband vooral ingegeven vanuit efficiëncyoverwegingen om met wisselende partners afzonderlijke doelen te bereiken, nu is regionale samenwerking een bestaansvoorwaarde.
Het is een illusie te denken dat Onderbanken nieuwe bewoners kan aantrekken, waar andere gemeenten in de regio diezelfde nieuwe bewoners zoeken; het is een illusie te denken dat Onderbanken kan bijbouwen, waar andere gemeenten in de regio wijken moeten afbreken; het is een illusie een bloeiend kernwinkelgebied te willen hebben, waar elders steeds meer etalages leeg komen te staan.
Onderbanken heeft buiten dagrecreatie, gemeentelijke banen en MKB geen eigen werkgelegenheid. Er zijn gemeenschappelijke inspanningen nodig om werkgelegenheid in de regio aan te trekken en te behouden, om een aantrekkelijke regio voor wonen, werk en vrije tijd te worden. Parkstad en het Pact van Parkstad biedt dat samenwerkingsverband dat tevens andere overheidsinstanties (provincie, rijk, Europa) en private partijen kan aanspreken bij de ontwikkeling van het gebied. Onderbanken is in dat geheel het Park van Parkstad: mooie groene woonkernen in een landelijke omgeving.
Samenwerking niet alleen omdat het niet anders kan, maar samenwerken om samen een sprong vooruit te maken. Van kwantiteit naar kwaliteit. Daarbij geldt: samen optrekken met de erkenning van verscheidenheid.
Een probleem van Parkstad Limburg blijft echter de beperkte democratische legitimatie. Daarom is voor PRO herindeling op Parkstad Limburg niveau bespreekbaar. Ook herindeling in de vorm van fusie met een beperkt aantal andere gemeenten is mogelijk.
Actiepunten die PRO in de komende periode wil gaan uitvoeren zijn:
Het begrotingstekort van de gemeente Onderbanken loopt op tot een bedrag van € 650.000,00
in 2013. Het ombuigen van een dergelijk groot bedrag kan alleen gebeuren door het treffen van ingrijpende en pijnlijke maatregelen. Het college van Onderbanken heeft (daarin gesteund door PRO) niet gekozen voor een taakstellende invulling om daarmee de begroting fictief sluitend te maken, maar opdracht gegeven tot een diepgaande analyse van de begroting. Een analyse die moet leiden tot een opsomming van alle mogelijkheden tot bezuinigen en de voor- en nadelen die aan die betreffende bezuiniging kleven. Deze ambtelijke analyse zal in de loop van 2010 naar alle raadsfracties worden gezonden. Nadat de nota is ontvangen zal PRO zich uitspreken over de te nemen maatregelen. Voor PRO geldt wel al: we ontzien de sociaal zwakkeren, het jeugdbeleid en de 10 prioritaire taken van de toekomstvisie 2020.
Bezuinigingsmogelijkheden die we al hebben aangekondigd, zijn:
- sobere uitvoering van de BMV’s,
- OZB-niet woningen omhoog, OZB-woningen bespreekbaar,
- bezuiniging op groenbeleid: uitvoering (heuvel), minder onderhoud groen (park en kernen),
- shared services in Parkstad-verband,
- versobering dienstverlening van de gezamenlijke regelingen,
- minder conservatief begroten,
- minder kosten van de gemeentelijke organisatie (minder dienstverlening),
- kavels Belboom goedkoper,
- sobere informatie over wegbeheer,
- een van de twee opinieonderzoeken (Parkstad, staat van de gemeente) staken.
Aldus dragen wij bij aan het scheppen van een perspectief voor een gemeente Onderbanken die ook in de toekomst zelfstandig haar beslissingen kan blijven nemen.